{"id":901,"date":"2017-12-10T22:50:48","date_gmt":"2017-12-10T19:50:48","guid":{"rendered":"http:\/\/aslantozcan.com\/?p=901"},"modified":"2020-05-17T19:35:31","modified_gmt":"2020-05-17T16:35:31","slug":"dagitim-kanali-uyeleri-dagitim-kanallari-giris-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/aslantozcan.com\/?p=901","title":{"rendered":"Da\u011f\u0131t\u0131m kanallar\u0131 \u00fcyeleri ( Da\u011f\u0131t\u0131m kanallar\u0131 giri\u015f-3)"},"content":{"rendered":"<p>Da\u011f\u0131t\u0131m kanal\u0131nda g\u00f6rev yapan arac\u0131 i\u015fletmeler \u00e7ok de\u011fi\u015fik yap\u0131 da olabilir g\u00f6sterir ve farkl\u0131 i\u015flevleri yerine getirirler. Bu i\u015fletmeleri da\u011f\u0131t\u0131m faaliyetlerine katk\u0131lar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nce iki gruba ay\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Birinci gruptaki i\u015fletmeler da\u011f\u0131t\u0131m faaliyetlerinin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesine katk\u0131 sa\u011flayan yard\u0131mc\u0131 i\u015fletmelerdir. Ta\u015f\u0131ma, depolama, sigorta i\u015fletmeleri bunlara \u00f6rnek verilebilir. \u0130kinci gruptaki i\u015fletmeler ise, ticari faaliyetleri y\u00fcr\u00fcten i\u015fletmelerdir. Bunlar acente, komisyoncu, toptanc\u0131 ve perakendeci gibi i\u015fletmelerdir. Bu alt b\u00f6l\u00fcmde perakendeci ve toptanc\u0131 i\u015fletmeler k\u0131saca tan\u0131t\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Ticari da\u011f\u0131t\u0131m kanal\u0131n\u0131n son halkas\u0131 olan perakendecilik, i\u015fletme irili\u011fi bir yana b\u0131rak\u0131lacak olursa, tarihsel olarak en eski pazarlama kurumudur.<!--more--><\/p>\n<p>T\u00fcrk Gelir Vergisi Yasas\u0131, perakende sat\u0131\u015f\u0131, sat\u0131\u015f\u0131 yap\u0131lan madde ve malzemenin aynen veya i\u015flendikten sonra sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 yapan kimseler d\u0131\u015f\u0131ndakilere sat\u0131lmas\u0131 olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r. Buna g\u00f6re, bu t\u00fcr sat\u0131\u015flar\u0131 yapan i\u015fletmelere de perakendeci i\u015fletme denir. Dolay\u0131s\u0131yla, perakendecilik; mal ve hizmetlerin do\u011frudan do\u011fruya son t\u00fcketicilere sat\u0131lmas\u0131 ile ilgili faaliyetleri y\u00fcr\u00fctmek olarak tan\u0131mlanabilir. Bu i\u015fletmelerin \u00f6rg\u00fctsel yap\u0131lar\u0131, hukuksal \u00f6zellikleri, sat\u0131\u015fa sunduklar\u0131 mal bile\u015fiminin \u00e7e\u015fitlili\u011fi, b\u00fct\u00fcnle\u015fme dereceleri ve irilikleri onlar\u0131n perakendecilik \u00f6zelliklerini de\u011fi\u015ftirmez. Perakendecilik sisteminin yap\u0131s\u0131, yer ald\u0131\u011f\u0131 da\u011f\u0131t\u0131m sistemi ve makro \u00e7evre ko\u015ful lan taraf\u0131ndan belirlenir. Bunun en g\u00fczel g\u00f6stergesi, farkl\u0131 toplumlardaki perakendecilik yap\u0131s\u0131n\u0131n farkl\u0131 olu\u015fudur.<\/p>\n<p>\u0130\u015fletmelerin da\u011f\u0131t\u0131m faaliyetlerinde, perakendecilik \u00f6nemli bir yer tutmaktad\u0131r. Bundan \u00f6t\u00fcr\u00fc de, \u00fcretici i\u015fletme sat\u0131\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 perakendeci i\u015fletmeleri s\u0131k s\u0131k ziyaret etmekte, onlarla iyi ili\u015fkiler kurmaya ve onlara sat\u0131\u015f i\u015flemlerinde yard\u0131mc\u0131 olmaya a\u011f\u0131rl\u0131k vermektedirler. Bunu gerektiren en \u00f6nemli neden, rekabetin te\u015fhir yerlerinde yatmas\u0131d\u0131r. Bir ba\u015fka neden ise, bu i\u015fletmelerin uzmanla\u015fmaya, ekonomik faaliyetlerin minimizasyonuna ve stoklar\u0131n ekonomik dengelenmesine katk\u0131 sa\u011flamalar\u0131d\u0131r&#8221;. Bu i\u015fletmeler ayr\u0131ca, yerine g\u00f6re bi\u00e7im faydas\u0131 sa\u011flamakta ve \u00fcretici i\u015fletmelerin pazardaki g\u00f6z\u00fc ve kula\u011f\u0131 olma \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131maktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>Perakendecilik sisteminin iyi i\u015flemesi, verimli \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ve kendinden beklenen rol\u00fc oynamas\u0131, makro pazarlama a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, makro pazarlama sisteminin geli\u015ftirilmesinde temel itici g\u00fc\u00e7, perakendecilik sisteminden gelmektedir.<\/p>\n<p>Perakendecili\u011fin yap\u0131s\u0131; sat\u0131lan mal t\u00fcrlerine, co\u011frafik da\u011f\u0131l\u0131ma, \u00f6rg\u00fctlenme bi\u00e7imine, m\u00fclkiyet durumuna, i\u015fletme irili\u011fine, b\u00fct\u00fcnle\u015fme derecesine ve faaliyet y\u00f6ntemlerine g\u00f6re tan\u0131mlan\u0131r. Buna g\u00f6re, perakendeci i\u015fletmeler \u00e7ok de\u011fi\u015fik bi\u00e7imlerde s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131labilirler:<\/p>\n<p><strong>\u0130sletme B\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne G\u00f6re Perakendeci \u0130\u015fletmeler<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><strong> B\u00fcy\u00fck Perakendeci i\u015fletmeler<\/strong><\/li>\n<li>a) Departmanl\u0131 Ma\u011fazalar<\/li>\n<li>b) S\u00fcpermarketler- Hipermarketler<\/li>\n<li>c) Zincir Ma\u011fazalar<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u00e7) Birle\u015fik Perakendecilik<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong> K\u00fc\u00e7\u00fck Perakendeci \u0130\u015fletmeler<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>M\u00fclkiyet A\u00e7\u0131s\u0131ndan Perakendeci i\u015fletmeler<\/strong><\/p>\n<p>Ba\u011f\u0131ms\u0131z Ma\u011fazalar<\/p>\n<p>\u00dcretici Ma\u011fazalar\u0131<\/p>\n<p>Perakendeci Kooperatifleri<\/p>\n<p>T\u00fcketici Kooperatifleri<\/p>\n<p>Zincir Ma\u011fazalar<\/p>\n<p><strong>B\u00fct\u00fcnle\u015fme Derecelerine G\u00f6re Perakendeci \u0130\u015fletmeler<\/strong><\/p>\n<p>Perakendeci Gruplar\u0131 Zincir Ma\u011fazalar<\/p>\n<p>G\u00f6n\u00fcll\u00fc Zincirler<\/p>\n<p>Burada departmanl\u0131 ma\u011fazalar, s\u00fcpermarketler ve zincir ma\u011fazalar k\u0131saca tan\u0131t\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>1.5.1. Departmanl\u0131 (B\u00f6l\u00fcml\u00fc) Ma\u011fazalar<\/strong><\/p>\n<p>Departmanl\u0131 ma\u011faza; \u00f6zelli\u011fi olan ve I veya be\u011fenmelik emtian\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 her \u00e7e\u015fidini ama bilhassa giyim e\u015fyas\u0131n\u0131, sat\u0131\u015flar\u0131n te\u015fviki, sat\u0131\u015f hizmeti, muhasebe ve kontrol fonksiyonlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan birbirinden m\u00fcstakil muhtelif reyonlar dahilinde grupland\u0131rarak se\u00e7-al sat\u0131\u015f y\u00f6ntemiyle sat\u0131\u015fa arz eden b\u00fcy\u00fck perakendecilik kurulu\u015fudur. Bu tan\u0131ma g\u00f6re, bir ma\u011fazan\u0131n departmanl\u0131 olabilmesi i\u00e7in;<\/p>\n<ol>\n<li>a) \u00e7ok \u00e7e\u015fitli \u00f6zelli\u011fi olan be\u011fenmeli mallar\u0131n ayn\u0131 zamanda fakat farkl\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerde sat\u0131\u015fa sunulmas\u0131,<\/li>\n<li>b) sat\u0131\u015f y\u00f6nteminin self-servise dayanmas\u0131 ve<\/li>\n<li>c) ma\u011fazan\u0131n irilik bak\u0131m\u0131ndan b\u00fcy\u00fck ma\u011faza olmas\u0131 gerekir.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>&nbsp;<\/strong><strong>Departmanl\u0131 Ma\u011fazalar\u0131n \u00dcst\u00fcnl\u00fckleri<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>Sat\u0131\u015flar b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekte oldu\u011fundan, pazarl\u0131k g\u00fc\u00e7leri y\u00fcksektir. Bundan yararlanarak, \u00fcreticilerden ucuza mal sat\u0131n al\u0131p d\u00fc\u015f\u00fck fiyatlarla pazar\u0131 geli\u015ftirebilirler.<\/li>\n<li><strong>2<\/strong>. Se\u00e7-al sat\u0131\u015f y\u00f6nteminin ekonomikli\u011finden ve bu y\u00f6ntemin yaratt\u0131\u011f\u0131 psikolojik tatminden yararlanabilirler.<\/li>\n<li>B\u00fcy\u00fck i\u015fletme olduklar\u0131ndan, uzman i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fc \u00e7ekmekte ba\u015far\u0131l\u0131d\u0131rlar.<\/li>\n<li>Geriye do\u011fru ve yatay olarak b\u00fcy\u00fcyebilirler.<\/li>\n<li>H\u0131zl\u0131 stok d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc olduklar\u0131ndan banka ve sat\u0131c\u0131 kredilerinden daha kolay yararlan\u0131rlar.<\/li>\n<li><strong>6<\/strong>. De\u011fi\u015fik y\u00f6ntemlerle(kafeterya,spor ve dans salonlar\u0131 gibi) hizmet d\u00fczeylerini y\u00fckselterek m\u00fc\u015fteri trafiklerini art\u0131rabilirler.<\/li>\n<li>Da\u011f\u0131tt\u0131klar\u0131 kredi kartlar\u0131 ile bir banka \u015fubesi gibi kaynak toplayabilir ve ma\u011faza imajlar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirebilirler.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>Zay\u0131f Y\u00f6nleri<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>Optimum b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc tutturamad\u0131klar\u0131 zaman maliyetleri artabilir ve \u00f6l\u00e7ek ekonomilerinden yararlanamayabilirler.<\/li>\n<li>Nitelikli eleman bulamamalar\u0131 durumunda, \u00f6nemli y\u00f6netim sorunlar\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rlar.<\/li>\n<li>Esnekliklerini yitirebilir ve bu y\u00fczden ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frayabilirler.<\/li>\n<li>Pazar ko\u015fullar\u0131n\u0131n uygun olmad\u0131\u011f\u0131 ortamlarda yeterli m\u00fc\u015fteriyi \u00e7ekemediklerinden zarar edebilirler.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>1.5.2. S\u00fcpermarket Ma\u011fazalar<\/strong><\/p>\n<p>S\u00fcpermarketler i\u00e7in evrensel bir tan\u0131m bulmak hayli zordur. \u00c7\u00fcnk\u00fc, ekonomik ortama ba\u011fl\u0131 olarak hem b\u00fcy\u00fckl\u00fckleri, hem de sat\u0131\u015fa sunduklar\u0131 mal \u00e7e\u015fidi de\u011fi\u015fmektedir. Bu nedenle, s\u00fcper marketlerle ilgili de\u011fi\u015fik tan\u0131mlara rastlanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>S\u00fcpermarket;<\/strong> d\u00fc\u015f\u00fck kar marj\u0131 ile \u00e7al\u0131\u015fan, \u00f6zellikle g\u0131da ve bakkaliye mallar\u0131n\u0131 satan, bol \u00e7e\u015fitte ve self-servis y\u00f6ntemiyle sat\u0131\u015f yapan perakendeci kurulu\u015f olarak tan\u0131mlanabilir. Bir ba\u015fka tan\u0131mda ise, s\u00fcpermarket; temel olarak taze et ve et \u00fcr\u00fcnleri ile s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnlerini, ya\u015f meyve ve sebze, bakkaliye mallar\u0131 dahil olmak \u00fczere her t\u00fcrl\u00fc g\u0131da maddelerini bol \u00e7e\u015fitli olarak ayr\u0131 reyonlarda sergileyen, birden \u00e7ok yazar kasa \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131, h\u0131zl\u0131 stok d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc, pe\u015fin sat\u0131\u015f, d\u00fc\u015f\u00fck fiyat ve self-servis ilkelerine g\u00f6re \u00e7al\u0131\u015fan, genel olarak geni\u015f ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir binada yerle\u015fik, m\u00fc\u015fterileri i\u00e7in oto park\u0131 olan reyonlara ayr\u0131lm\u0131\u015f perakendecilik kurulu\u015fu olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu t\u00fcr ma\u011fazalar\u0131n \u00fcst\u00fcn ve zay\u0131f y\u00f6nleri departmanl\u0131 ma\u011fazalar\u0131nkine benzemektedir.<\/p>\n<p><strong>1.5.3. Zincir Ma\u011fazalar<\/strong><\/p>\n<p>Zincir ma\u011faza, benzer ma\u011fazalar\u0131n ayn\u0131 m\u00fclkiyet alt\u0131nda birle\u015fmelerinden ya da bir ma\u011fazan\u0131n yatay olarak b\u00fcy\u00fcmesinden olu\u015fan bir perakendecilik kurulu\u015fudur. Amerikan Pazarlama Derne\u011fi, zincir ma\u011fazay\u0131, bir tek merkeze ba\u011fl\u0131 ve faaliyetlerinin belli \u00f6l\u00e7\u00fcde merkezden idare edildi\u011fi ve genellikle ayn\u0131 tip perakendeci ma\u011fazalardan olu\u015fan bir grup olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Tan\u0131mdan da anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, zincire dahil olan ma\u011fazalar genellikle ayn\u0131 tip (\u00f6rne\u011fin s\u00fcper-market) ma\u011fazalard\u0131r. Ama bu, genel bir kural de\u011fildir. Ma\u011fazalar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 s\u00fcpermarket; bir k\u0131sm\u0131 ise, departmanl\u0131 ma\u011faza olabilir.<\/p>\n<p>Zincir ma\u011fazalar\u0131n \u00f6rg\u00fctlendirilmesinde de\u011fi\u015fik y\u00f6ntem ve politikalar uygulanabilir. Bu, tamamen i\u00e7inde faaliyette bulunulan ortama ba\u011fl\u0131d\u0131r. S\u00f6zgelimi, baz\u0131 zincirlerde sat\u0131n alma merkezi le\u015ftin lirken, baz\u0131lar\u0131nda her ma\u011faza kendi sat\u0131n almas\u0131n\u0131 yapabilir. Ancak genel kural, sat\u0131n almalar\u0131n toplu yap\u0131lmas\u0131d\u0131r. Buna benzer bi\u00e7imde tutundurma faaliyetleri merkezi bir birim taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr. Ama, fiyat kararlar\u0131n\u0131 her ma\u011faza kendi verebilir.<\/p>\n<p><strong>1.5.4. Yeni Bir Perakendecilik \u0130nternet <\/strong><\/p>\n<p><em>(T\u00fcrkiye \u015fartlar\u0131nda halen olmas\u0131 gerekti\u011fi gibi uygulanmayan ve oturmam\u0131\u015f sistem)<\/em><\/p>\n<p>ileti\u015fim teknolojisindeki de\u011fi\u015fim h\u0131z\u0131 pazarlama kurumlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirirken, eski kurumlara yenilerini de eklemektedir. \u0130nternet hem do\u011frudan da\u011f\u0131t\u0131m hem de yeni bir perakendecilik demektir. \u0130nternet sayesinde t\u00fcketiciler yani mal ya da yeni mal \u00f6zellikleri geli\u015ftirmeye daha aktif olarak kat\u0131labileceklerdir. \u00d6zellikle yeterince standartla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u00fcr\u00fcnlerde internetin etkili olaca\u011f\u0131 tahmin edilmektedir.<\/p>\n<p>\u00dcretici i\u015fletmelerin i\u00e7inde bulunduklar\u0131 rekabet ortam\u0131nda, maliyet avantaj\u0131 sa\u011flayabilecekleri alanlar s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. \u0130nternet da\u011f\u0131t\u0131m maliyetlerinde tasarruf sa\u011flayabilir. \u0130nternet ayr\u0131ca iki yarar daha sa\u011flar. Birincisi tam zamanl\u0131 \u00fcretim sistemi ile stok maliyetlerini azaltmas\u0131d\u0131r. \u0130kincisi ise, daha zengin bir bilgi taban\u0131 olu\u015fturmaya ve bunun maliyetini d\u00fc\u015f\u00fcrmeye yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcketici a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, internetin t\u00fcketici a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00fc\u00e7 olumsuzluk ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir: Birincisi teknolojik alt yap\u0131 ve bilgisayar kullan\u0131m\u0131 ile ilgilidir. \u0130kinci sorun t\u00fcketicinin korunmas\u0131 ile ilgilidir. Az sat\u0131lma korkusu olduk\u00e7a internetle al\u0131\u015f-veri\u015fe \u015f\u00fcphe ile bak\u0131lacakt\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olumsuzluk g\u00fcvenlikle ilgilidir. Kredi kartlar\u0131 ile yap\u0131lan al\u0131\u015f-veri\u015flerde kart\u0131n g\u00fcvenli\u011fi hala sorun olmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ancak g\u00f6r\u00fcnen o ki, internet perakendeci ma\u011fazalar\u0131n sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ciddi bi\u00e7imde etkileyecektir. Buda bu ma\u011fazalar\u0131n faaliyet y\u00f6ntemleri \u00fczerinde yeniden durmalar\u0131n\u0131 gerektirecektir.<\/p>\n<p><strong>1.5.5. B\u00fcy\u00fck Perakendecili\u011fin Ele\u015ftirisi<\/strong><\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fck perakendeci i\u015fletmeler toplumsal bak\u0131mdan bir yandan yararl\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken bir yandan da tenkit edilmektedirler. Sisteme ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015fler \u015f\u00f6yle s\u0131ralanabilir:<\/p>\n<ol>\n<li>Bir ekonomideki da\u011f\u0131t\u0131m kanallar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesini kolayla\u015ft\u0131r\u0131rlar,<\/li>\n<li>Mallar\u0131n gereksiz dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131 engellerler,<\/li>\n<li>Ekonomik israf\u0131 \u00f6nlerler,<\/li>\n<li>\u00dcretici i\u015fletmelerin \u00fcretim planlar\u0131n\u0131 daha iyi yapabilmelerini sa\u011flarlar,<\/li>\n<li>Da\u011f\u0131t\u0131m kanal\u0131n\u0131 k\u0131saltt\u0131klar\u0131ndan, \u00fcretici i\u015fletmelerin pazar\u0131 daha iyi de\u011ferlendirmelerine olanak sa\u011flarlar,<\/li>\n<li>Fiyat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrebildiklerinden t\u00fcketici refah\u0131 artabilir,<\/li>\n<li>Benzerleri ile ili\u015fki kurarak d\u0131\u015fsat\u0131ma y\u00f6nelebilirler.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>\u015eu y\u00f6nleri ile de ele\u015ftirilmektedirler:<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>Oligopol ve oligopson pazarlar olu\u015fturabilirler,<\/li>\n<li>Arz kaynaklar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc olduklar\u0131ndan istenmezler,<\/li>\n<li>B\u00fcy\u00fckl\u00fckleri t\u00fcketicilerin tepkilerini \u00e7eker,<\/li>\n<li>\u0130nsan ili\u015fkilerini ortadan kald\u0131r\u0131rlar.<\/li>\n<\/ol>\n<p><em>Not: <\/em><\/p>\n<p><em>Oligopol: Az say\u0131da \u00fcreticinin veya sat\u0131c\u0131n\u0131n fiyatlar\u0131 etkileyebildi\u011fi ve pazar\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde denetleyebildi\u011fi piyasa t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Sat\u0131c\u0131lar\u0131n tekelidir.<\/em><\/p>\n<p><em>Oligopson: \u00c7ok say\u0131da sat\u0131c\u0131ya kar\u015f\u0131l\u0131k s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da al\u0131c\u0131n\u0131n bulundu\u011fu, dolay\u0131s\u0131yla her al\u0131c\u0131n\u0131n sat\u0131n alaca\u011f\u0131 miktar ve sat\u0131c\u0131ya \u00f6deyece\u011fi fiyat\u0131n, rakip al\u0131c\u0131lar\u0131n miktar ve fiyatlar\u0131n\u0131 etkileyebilece\u011fi piyasa t\u00fcr\u00fc.<\/em><\/p>\n<p><strong>1.5.6 B\u00fcy\u00fck Perakendecili\u011fin Geli\u015fmesi<\/strong><\/p>\n<p>Perakendecili\u011fin geli\u015fmesini etkileyen fakt\u00f6rler;<\/p>\n<ol>\n<li><strong> Demografik Fakt\u00f6rler,<\/strong><\/li>\n<li>H\u0131zl\u0131 n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131,<\/li>\n<li>H\u0131zl\u0131 kentle\u015fme,<\/li>\n<li>Banliy\u00f6 ya\u015fant\u0131s\u0131.<\/li>\n<li><strong> Ekonomik Fakt\u00f6rler<\/strong><\/li>\n<li>Milli gelirdeki art\u0131\u015f,<\/li>\n<li>Mal \u00e7e\u015fidindeki art\u0131\u015f,<\/li>\n<li>Kitle pazarlar\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131,<\/li>\n<li>\u00dcretim y\u00f6ntemlerindeki geli\u015fme,<\/li>\n<li>Perakendecilik alan\u0131ndaki rekabet,<\/li>\n<li>Pazarlama alan\u0131ndaki geli\u015fme.<\/li>\n<li><strong> Teknolojik Fakt\u00f6rler<\/strong><\/li>\n<li>Ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131ndaki geli\u015fme,<\/li>\n<li>\u00d6zel ula\u015f\u0131mdaki geli\u015fme,<\/li>\n<li>Depolama alan\u0131ndaki geli\u015fme,<\/li>\n<li>Ambalaj sanayindeki geli\u015fme,<\/li>\n<li><strong> Sosyo-K\u00fclt\u00fcrel Fakt\u00f6rler<\/strong><\/li>\n<li>N\u00fcfus ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k oran\u0131nda de\u011fi\u015fme,<\/li>\n<li>\u00c7al\u0131\u015fan kad\u0131n oran\u0131nda art\u0131\u015f,<\/li>\n<li>E\u011flence ve k\u00fclt\u00fcrel faaliyetlere ayr\u0131lan zamandaki art\u0131\u015f.<\/li>\n<li><strong> Bilimsel Fakt\u00f6rler<\/strong><\/li>\n<li>\u0130\u015fletme bilimindeki geli\u015fmeler,<\/li>\n<li>Y\u00f6netici yeti\u015ftirmede elde edilen ba\u015far\u0131.<\/li>\n<li><strong> Hukuksal Fakt\u00f6rler<\/strong><\/li>\n<li>B\u00fcy\u00fck ma\u011fazac\u0131l\u0131\u011f\u0131n te\u015fvik edilmesi,<\/li>\n<li>G\u0131da maddesi da\u011f\u0131t\u0131m\u0131nda sa\u011fl\u0131k ko\u015fullar\u0131n\u0131n denetimi.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>1.5.7. Perakendeci Ma\u011faza Yeri Se\u00e7imi<\/strong><\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fck perakendeci ma\u011fazalar, kurulu\u015f yeri se\u00e7iminde; \u015fehir d\u0131\u015f\u0131, \u015fehir merkezleri ve mahalle aralar\u0131 olmak \u00fczere 3 ayr\u0131 kurulu\u015f yeri stratejisi izleyebilirler.<\/p>\n<p>\u015eehir d\u0131\u015f\u0131n\u0131 kurulu\u015f yeri olarak se\u00e7en ma\u011fazalar, bu yerlerin \u015fu \u00fcst\u00fcnl\u00fcklerinden yararlanmay\u0131 ama\u00e7lar:<\/p>\n<ol>\n<li>Bu yerlerde rekabet zay\u0131ft\u0131r,<\/li>\n<li>Kira ya da bina maliyetleri d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr,<\/li>\n<li>Uygun b\u00fcy\u00fckl\u00fck ve geni\u015flikte yer bulma imk\u00e2n\u0131 vard\u0131r,<\/li>\n<li>Park kolayl\u0131klar\u0131na sahiptir,<\/li>\n<li>Ara\u00e7 trafi\u011fine uygundur,<\/li>\n<li>Bireysel tercih farkl\u0131l\u0131klar\u0131na kolay uydurulur,<\/li>\n<li>Piknik ve al\u0131\u015f-veri\u015f zevki birle\u015ftirilebilir.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Buna kar\u015f\u0131l\u0131k bu yerlerin \u015fu zay\u0131f taraflar\u0131 vard\u0131r:<\/p>\n<ol>\n<li>Ba\u015flang\u0131\u00e7ta t\u00fcketicileri \u00e7ekmeleri zordur,<\/li>\n<li>Al\u0131\u015f-veri\u015fte ma\u011faza \u00e7e\u015fitlili\u011fini arzu eden t\u00fcketicileri \u00e7ekmekte ba\u015far\u0131s\u0131z kal\u0131rlar,<\/li>\n<li>B\u00f6yle yerlerde kira ile ma\u011faza bulmak zordur,<\/li>\n<li>Faaliyet maliyetleri y\u00fcksektir,<\/li>\n<li>\u00d6zel otomobil kullan\u0131m\u0131n\u0131n yayg\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 ya da maliyetlerinin y\u00fcksek oldu\u011fu durumlarda t\u00fcketicileri ma\u011fazaya \u00e7ekemezler.<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u015eehir merkezlerini kurulu\u015f yeri olarak se\u00e7en i\u015fletmelerin iki alternatifi vard\u0131r. Birinci alternatif, planlanm\u0131\u015f kurulu\u015f yerleri olan ve al\u0131\u015f-veri\u015f merkezi (Shopping Center) olarak adland\u0131r\u0131lan yerlerdir. \u0130kinci alternatif ise, \u015fehir merkezlerinde trafi\u011fin toplan\u0131p da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerlerdir.<\/p>\n<p>Al\u0131\u015f-veri\u015f merkezleri, perakendecilik i\u00e7in \u00f6nceden planlanm\u0131\u015f olarak yap\u0131ld\u0131klar\u0131ndan, buralardaki perakendeci i\u015fletmelerin t\u00fcketicileri \u00e7ekmeleri kolayd\u0131r. \u00d6zellikle ma\u011faza \u00e7e\u015fitlili\u011fini arzu eden t\u00fcketiciler, bu gibi yerleri daha fazla ziyaret ederler. Ayr\u0131ca buralar\u0131n yang\u0131na, h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011fa ve benzeri ter\u00f6r eylemlerine kar\u015f\u0131 korunmalar\u0131, i\u015fletmeler i\u00e7in avantajd\u0131r. \u00d6te yandan, bu t\u00fcr yerlerin ara\u00e7 trafi\u011fine uygun yerlerde kurulmu\u015f olmas\u0131, buralar\u0131 kurulu\u015f yeri olarak se\u00e7en i\u015fletmelere \u00f6nemli bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flamaktad\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, bu yerlerin faaliyet zamanlar\u0131n\u0131n merkezi y\u00f6netim taraf\u0131ndan belirlenmesi ve belirli bir s\u00fcreye ba\u011flanm\u0131\u015f olmas\u0131, kiralar\u0131n ve rekabetin y\u00fcksek olu\u015fu, bu t\u00fcr yerler i\u00e7in olumsuzluktur.<\/p>\n<p>Mahalle aralar\u0131n\u0131 ve ana kav\u015faklar\u0131 kurulu\u015f yeri olarak se\u00e7en b\u00fcy\u00fck perakendeci i\u015fletmeler, ara\u00e7 ve yaya trafi\u011fi ile ya\u015fl\u0131lar ve \u00e7ocuklar\u0131n ziyaretine uygun olmas\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden yararlan\u0131rlar. Buralardaki ma\u011fazalar;<\/p>\n<ol>\n<li>T\u00fcketicilere yak\u0131n olduklar\u0131ndan, her ya\u015ftaki t\u00fcketicilerin ziyaretine uygundurlar,<\/li>\n<li>Kolayl\u0131k maliyetleri d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr,<\/li>\n<li>Kiral\u0131k ma\u011faza bulmak kolayd\u0131r,<\/li>\n<li>Al\u0131\u015f-veri\u015fte \u00e7e\u015fitlili\u011fi arzulayanlar\u0131 \u00e7ekmekte ba\u015far\u0131 sa\u011flarlar.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>Zay\u0131f y\u00f6nleri ise;<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>Rekabet \u015fiddetli olabilir,<\/li>\n<li>Kiralar\u0131 y\u00fcksek olabilir,<\/li>\n<li>Uygun b\u00fcy\u00fckl\u00fckte ma\u011faza bulmak zor olabilir,<\/li>\n<li>Bulunan ma\u011fazalar park kolayl\u0131l\u0131\u011f\u0131na uygun olmayabilir.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Perakendecilikte kurulu\u015f yeri, \u00e7o\u011fu kez \u00f6teki rekabet fakt\u00f6rlerine g\u00f6re \u00e7ok daha \u00f6nemli rol oynar. Bunun nedeni, kurulu\u015f yerinin \u00f6teki rekabet fakt\u00f6rlerine g\u00f6re daha az esnek olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Bir perakendeci kurulu\u015f yeri se\u00e7imi, \u015fu karar a\u015famalar\u0131ndan ge\u00e7ilerek verilir:<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>Mevcut co\u011frafik alanlar\u0131n elveri\u015flili\u011fini, mevcut perakendeci i\u015fletmelerin da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ile kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 de\u011ferlendirmek,<\/li>\n<li>Alternatif kurulu\u015f yerlerini b\u00f6lgesel olarak de\u011ferlendirmek, .<\/li>\n<li>Alternatif b\u00f6lgeleri sat\u0131\u015f hacmi, katk\u0131 marj\u0131 ve maliyetlere g\u00f6re kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak,<\/li>\n<li>Uygun olan b\u00f6lgeyi se\u00e7mek,<\/li>\n<li>Uygun b\u00f6lge i\u00e7inde, ma\u011faza i\u00e7in en uygun yeri belirlemek.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Yukar\u0131daki de\u011ferlendirmeler, belirli ilkelere ve \u00f6l\u00e7\u00fctlere g\u00f6re yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bir perakendeci i\u015fletme yeri se\u00e7iminde etkili olan fakt\u00f6rleri \u015f\u00f6yle s\u0131ralamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr:<\/p>\n<ol>\n<li><strong> N\u00fcfusla ilgili fakt\u00f6rler<\/strong>: Toplam n\u00fcfus, N\u00fcfusun ya\u015f da\u011f\u0131l\u0131m\u0131, e\u011fitim durumu, meslek da\u011f\u0131l\u0131m\u0131, t\u00fcketim e\u011filimi ve ki\u015fi ba\u015f\u0131na geliri.<\/li>\n<li><strong> \u0130\u015fyerleri ile ilgili fakt\u00f6rler:<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>a) \u0130\u015fyerlerinin say\u0131lar\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fma saatleri.<\/p>\n<p>b) \u0130\u015fyerlerinde \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n oturduklar\u0131 yerler.<\/p>\n<p>c) \u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n gelirleri, ya\u015fam tarzlar\u0131.<\/p>\n<p><strong style=\"font-size: 1rem;\">3. Arz kaynaklar\u0131 ile ilgili fakt\u00f6rler:<\/strong><\/p>\n<p>a) Arz kaynaklar\u0131na a\u00e7\u0131kl\u0131k,<\/p>\n<p>b) Teslim kolayl\u0131klar\u0131 ve maliyetleri,<\/p>\n<p>c) Teslim olanaklar\u0131.<\/p>\n<p><strong>4. Ekonomik Fakt\u00f6rler:<\/strong><\/p>\n<p>a) D\u0131\u015f de\u011fi\u015fkenler,<\/p>\n<p>b) Mevsimlik dalgalanmalar,<\/p>\n<p>c) Pazar\u0131n b\u00fcy\u00fcme olanaklar\u0131<\/p>\n<p><strong style=\"font-size: 1rem;\">5. Rekabetle \u0130lgili Fakt\u00f6rler:<\/strong><\/p>\n<p>a) Mevcut rakiplerin rekabet\u00e7i yetenekleri,<\/p>\n<p>b) Rekabetin gelece\u011fi.<\/p>\n<p><strong>6. Tutundurma kolayl\u0131klar\u0131.<\/strong><\/p>\n<p><strong>7. Ma\u011faza yerleri ile ilgili fakt\u00f6rler:<\/strong><\/p>\n<p>a) Alternatif yerlerin say\u0131 ve \u00f6zellikleri,<\/p>\n<p>b) Ta\u015f\u0131ma, ara\u00e7 ve yaya trafi\u011fine uygunluk,<\/p>\n<p>c) M\u00fclk edinme ve kiralama kolayl\u0131klar\u0131,<\/p>\n<p>\u00e7) B\u00f6lgesel s\u0131n\u0131rlamalar,<\/p>\n<p><strong>8<\/strong>.<strong> Maliyetler,<\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 1rem;\">e) Park kolayl\u0131klar\u0131,<\/span><\/p>\n<p>f) \u0130\u015fletmeyi b\u00fcy\u00fctebilme olanaklar\u0131,<\/p>\n<p>g) M\u00fc\u015fteri hizmetlerini yerine getirebilme, art\u0131rabilme olanaklar\u0131.<\/p>\n<p><em>Kaynak: Marketing Management &#8211; Kotler.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Da\u011f\u0131t\u0131m kanal\u0131nda g\u00f6rev yapan arac\u0131 i\u015fletmeler \u00e7ok de\u011fi\u015fik yap\u0131 da olabilir g\u00f6sterir ve farkl\u0131 i\u015flevleri yerine getirirler. Bu i\u015fletmeleri da\u011f\u0131t\u0131m faaliyetlerine katk\u0131lar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nce iki gruba ay\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Birinci gruptaki i\u015fletmeler da\u011f\u0131t\u0131m faaliyetlerinin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesine katk\u0131 sa\u011flayan yard\u0131mc\u0131 i\u015fletmelerdir. Ta\u015f\u0131ma, depolama, sigorta i\u015fletmeleri bunlara \u00f6rnek verilebilir. \u0130kinci gruptaki i\u015fletmeler ise, ticari faaliyetleri y\u00fcr\u00fcten i\u015fletmelerdir. Bunlar acente, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aslantozcan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/901"}],"collection":[{"href":"https:\/\/aslantozcan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aslantozcan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aslantozcan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aslantozcan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=901"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/aslantozcan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/901\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1104,"href":"https:\/\/aslantozcan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/901\/revisions\/1104"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aslantozcan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=901"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aslantozcan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=901"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aslantozcan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=901"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}