Ba\u015fkalar\u0131na \u00f6nderlik etme sorululu\u011funu y\u00fcklenenlere g\u00f6zlenmesi gereken veya beklenen kaliteler nelerdir. Bu konuda standart bir re\u00e7ete vermenin anlams\u0131z olaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Liderlerin ve liderli\u011fin zaman ve duruma g\u00f6re \u00e7ok \u00e7e\u015fitli formlar\u0131 ve uygulamalar\u0131 g\u00f6zlenebilmektedir. Belirli bir zaman ve durumda ola\u011fan\u00fcst\u00fc ba\u015far\u0131l\u0131 ve etkili g\u00f6r\u00fclen bir lider bir ba\u015fka durum ve zamanda etkisiz ve s\u00f6n\u00fck kalabilmektedir. (Peter Prensibi)<\/p>\n
Fakat ger\u00e7ekte beklememiz gereken durum da budur. Bir liderlik olgusunun olu\u015fmas\u0131 en az be\u015f temel eleman\u0131n bir araya gelmesi ile olu\u015fmaktad\u0131r. Lider, takip\u00e7iler,<\/strong> zaman, yer ve ko\u015fullar<\/strong>. Buna g\u00f6re bu bile\u015fenlerin her zaman parlak bir lider yaratacak bir bile\u015fimde bir araya gelece\u011fini s\u00f6yleyemeyiz. Bir birey belirli bir zamanda belirli bir gurup i\u00e7in etkin bir lider olabilirken, bir ba\u015fka zaman ve durumda bir ba\u015fka ki\u015fi gereken lider olabilecektir. Ki\u015fisel saplant\u0131lar ve stat\u00fc kaybetme duygusu bir\u00e7ok durumda bu do\u011fal olu\u015fumun ger\u00e7ekle\u015fmesini engellemekte ve liderler pozisyonlar\u0131n\u0131 kaybetmemek i\u00e7in direnmekte veya yeni duruma yapabilecekleri katk\u0131lar\u0131 esirgemekte ve guruplar\u0131n lehine olu\u015fabilecek f\u0131rsatlar yitirilebilmektedir.\u00a0<\/strong><\/p>\n Liderlik Zor ve Karma\u015f\u0131k Bir Olgudur;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong>Liderlik problemi zor ve karma\u015f\u0131k bir yap\u0131ya sahiptir, fakat bu durum o nu irdelemek ve al\u0131nmas\u0131 gereken dersleri almam\u0131z\u0131 engellemek i\u00e7in yeter bir neden de\u011fildir. Burada temel bir zorluk liderlik etkisinin alg\u0131lanmas\u0131n\u0131n bir \u00f6l\u00e7\u00fcde s\u00fcbjektif oldu\u011fu, liderlerin bir anlamda ba\u015fkalar\u0131n\u0131n onlar\u0131 lider olarak alg\u0131lamas\u0131 ile lider olabildi\u011fi ve bu s\u00fcrece belirli bir mistisizmin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fidir. Bu durum belirli tarihi d\u00f6nemlerde kral ve sultanlar\u0131n kendilerine insanlar\u0131 y\u00f6netme hakk\u0131n\u0131n tanr\u0131 taraf\u0131ndan verilen kutsal bir hak oldu\u011fu tezini kuvvetle i\u015fledikleri, kendilerine bu tezde yard\u0131mc\u0131 olacak dini ve laik entelekt\u00fcel destekler bulabildikleri ve insanlar\u0131n bu tezleri reddetmek yerine kabul etmenin kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in daha uygun bulduklar\u0131 g\u00f6zlenebilmektedir.<\/p>\n Liderlik konusuna eski yakla\u015f\u0131mlar, ba\u015fkalar\u0131 \u00fczerinde kendilerini izleten bir etki yaratan insanlar\u0131n tan\u0131m\u0131 g\u00fc\u00e7, do\u011fu\u015ftan gelen, i\u00e7g\u00fcd\u00fcye dayanan, ki\u015fiye \u00f6zel gizli bir g\u00fc\u00e7 sahibi oldu\u011fu do\u011frultusunda idi. Bu tan\u0131mlanmas\u0131 g\u00fc\u00e7 bir kalite idi. Bu ki\u015filerin duygu, yorum ve davran\u0131\u015flar\u0131 genel olarak onlar\u0131 hakl\u0131 ve do\u011fru i\u015fler yapmaya s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor ve izlenmelerini makul ve gerekli hale getiriyordu. Bu bir Allah vergisi kapasite idi. Bu kapasite ile do\u011fmam\u0131\u015f olanlar\u0131n bunu sonradan edinebilmeleri m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi.<\/p>\n \u00c7e\u015fitli liderlik \u00f6rnekleri yak\u0131ndan analiz edilip liderli\u011fe \u00f6zel ara\u015ft\u0131rmalar s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcnce bu ilk varsay\u0131mlar\u0131n \u00e7ok ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bu varsay\u0131mlar do\u011fal ve karizmatik liderlik durumlar\u0131nda k\u0131smen do\u011fru olabildi\u011fi halde y\u00f6netimde liderlik farkl\u0131 bir sosyolojik konum idi ve bilim ve sanat\u0131n bir bile\u015fimi olarak e\u011fitim ve deneyim ile edinilebiliyordu. Liderli\u011fin do\u011fu\u015ftan gelen kapasitelerine sahip olmayanlar bile, “\u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131z\u0131 su\u00e7lamay\u0131n”<\/strong>, “sesinizi hi\u00e7 bir durumda y\u00fckseltmeyin”<\/strong>, “ba\u015far\u0131lar \u00e7al\u0131\u015fanlara ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar y\u00f6neticilere ait olsun”<\/strong>, “\u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131z\u0131 ba\u015far\u0131 \u00fcst\u00fcnde yakalamaya ve bunu vurgulamaya \u00f6zen g\u00f6sterin<\/strong>” gibi kurallar\u0131 benimseyip uygulad\u0131klar\u0131nda insanlar\u0131n g\u00fcvenini kazanarak onlar \u00fczerinde pozitif etkileri oldu\u011funu g\u00f6rebilmekte idiler. Her eline f\u0131r\u00e7a alan bir Rembrand, Van Gogh, Salvator Dali, Botticelli olamayabilir ama resim yapman\u0131n temel kurallar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenek, bakmaya de\u011fer ho\u015f \u015feyler yapabilecekleri ku\u015fkusuzdur. \u0130\u015f hayat\u0131 karizmatik dehalar\u0131n de\u011fil, i\u015finin gere\u011fini yapan profesyonellerin arand\u0131\u011f\u0131 bir ortamd\u0131r. Liderlik e\u011fitimi insanlar\u0131n geli\u015ftirebilecekleri t\u00fcrden yeteneklerini geli\u015ftirerek di\u011fer insanlarla faydal\u0131 ve olumlu i\u015f ortamlar\u0131 yaratabilmelerine olanak sa\u011flamakt\u0131r.<\/p>\n Bir sosyolojik olgunun insanlar\u0131 farkl\u0131la\u015ft\u0131rarak (lider olan-olmayan) tedirginlik ve ku\u015fku yaratmas\u0131, \u00e7ok boyutlu yakla\u015f\u0131mlar gerektirmesi, \u00e7\u00f6z\u00fcmlerinin uygulanabilece\u011fi sosyal ve teknik d\u00fczenlerin olmay\u0131\u015f\u0131 bu konular\u0131n ihmaline neden olmamal\u0131d\u0131r. Liderlik olgusunun, kendisine ihtiya\u00e7 duyulan ortamlarda g\u00f6zlenebilmesi insan sorunlar\u0131n\u0131n ve bunal\u0131mlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesinde son derecede olumlu katk\u0131lar yaratmaktad\u0131r. Liderlere ihtiya\u00e7 duyulan ortamlarda ihtiyaca g\u00f6re lider yarat\u0131lamayacakt\u0131r. Kimin gerekli lider olaca\u011f\u0131 da belirlenemeyecektir. O halde insanlar\u0131 gereken durumlarda, gereken sorumluluklar\u0131 y\u00fcklenerek, gereken \u00e7\u00f6z\u00fcmleri \u00fcretecek potansiyel liderler olarak e\u011fitmek toplumlar\u0131n kendi geleceklerine yapacaklar\u0131 olumlu bir yat\u0131r\u0131m olacakt\u0131r.<\/p>\n \u00a0<\/strong>Temel Liderlik \u00d6zellikleri;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong>A\u015fa\u011f\u0131da liderlik \u00fczerine yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fma ve ara\u015ft\u0131rmalardan dam\u0131t\u0131lan ve herkesin her durumda liderlik sorumlulu\u011funu \u00fcstlenebilmesi i\u00e7in temel \u00f6zellikler olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen yedi kapasite verilmektedir. Liderlik bu kapasitelerin ki\u015fide bir arada bulunmas\u0131 ile meydana gelen bir sinerjik \u00f6zelliktir. Bu nedenle verili\u015f s\u0131ras\u0131 \u00f6nem ta\u015f\u0131mamaktad\u0131r.<\/p>\n \u00d6z-G\u00fcven<\/strong>: Kendi<\/strong> yeteneklerinin ve de\u011ferinin bilincinde olan, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n takdirini beklemeyen, kibirli ve sald\u0131rgan olmayan sakin fakat kararl\u0131 bir \u00f6z-g\u00fcven<\/strong> ba\u015fkalar\u0131n\u0131n g\u00fcvenini de kazanmak i\u00e7in \u00e7ok etkilidir. \u00d6z-g\u00fcven ayn\u0131 zamanda \u00f6z-disiplin<\/strong> ve irade <\/strong>anlam\u0131ma da gelmektedir. Bunlar\u0131n eksikli\u011fi insanlar\u0131 hataya ve ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa g\u00f6t\u00fcrece\u011finden, ki\u015finin \u00f6z-g\u00fcveninin de olu\u015fumunu engelleyecektir.<\/p>\n Tutarl\u0131 Ki\u015filik: Ki\u015fiyi<\/strong> di\u011ferlerinden ay\u0131ran \u00f6zellik erdemlerinin m\u00fckemmelli\u011fi de\u011fil, bu erdemler ile insan\u0131 zaaflar\u0131n\u0131n kar\u0131\u015f\u0131m\u0131ndan olu\u015fan tutarl\u0131 ki\u015fili\u011fidir. Ger\u00e7ek bir liderin m\u00fckemmel bir ki\u015fili\u011fi olmas\u0131 beklenmemelidir. Be\u011feni ve sayg\u0131 toplayan kalitelerinin yan\u0131nda kendisini izleyenlere ba\u011flayan insan\u0131 kusurlar\u0131 da liderli\u011fini etkilemeyecektir. Kendi \u00fcst\u00fcnl\u00fcklerinin ve zaaflar\u0131n\u0131n bilincinde olan ve bunlar\u0131 savunma mekanizmalar\u0131 ile gizlemeye \u00e7al\u0131\u015fmayan bir lider, sorunlar\u0131n \u00fczerine enerji<\/strong> ve kararl\u0131l\u0131k<\/strong> ile gidebilmekte, vaktini ve enerjisini kendini savunma mekanizmalar\u0131 geli\u015ftirmeye harcamamaktad\u0131r. \u0130zleyenlerin g\u00fcvenini sa\u011flayan \u00f6zellik liderlerin \u00fcst\u00fcn yetenekleri de\u011fil kendileri ile bar\u0131\u015f\u0131k ve tutarl\u0131 olmalar\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n Samimiyet<\/strong>: Etkin<\/strong> bir lider bu d\u00fcnyan\u0131n insan\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc verir izleyenlerden \u00fcst\u00fcn oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc vermeyen m\u00fctevaz\u0131 bir yakla\u015f\u0131m\u0131 vard\u0131r. \u0130nsanlara sevgi ve anlay\u0131\u015fsal yakla\u015f\u0131r, duygu ve sorunlar\u0131n\u0131 payla\u015f\u0131r. Farkl\u0131 sosyal yap\u0131 ve e\u011fitim d\u00fczeyinde olan insanlarla ili\u015fki kurmakta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekmez. Bu insanlarla ili\u015fki kurarken stat\u00fc kazand\u0131\u011f\u0131 veya kaybetti\u011fi anlay\u0131\u015f\u0131na girmez.<\/strong><\/p>\n Canl\u0131l\u0131k<\/strong>: Bu<\/strong> \u00f6zellik ba\u015fkalar\u0131 ile liderin enerji al\u0131\u015fveri\u015fini kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. Ger\u00e7ek liderler etraflar\u0131na enerji ve canl\u0131l\u0131k a\u015f\u0131layan bir kaynak gibidir. Kendisine yakla\u015fan \u00e7ivi ve i\u011fneleri de m\u0131knat\u0131sland\u0131ran bir m\u0131knat\u0131s gibidirler. Bu \u00f6zellikleri izleyenlerin davaya ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131, aksiliklerden y\u0131lmamalar\u0131n\u0131 sa\u011flar. Ayr\u0131ca bu canl\u0131l\u0131k liderin dava d\u0131\u015f\u0131ndaki konularla da yo\u011fun ilgi duymas\u0131n\u0131 ve bu \u015fekilde yeni g\u00f6r\u00fc\u015f ve fikirlerle yeni heyecanlar edinmesini ve etrafa yaymas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Sadece a\u011fa\u00e7lar de\u011fil orman da g\u00f6r\u00fcl\u00fcr hale gelir.<\/strong><\/p>\n Canl\u0131 ve yarat\u0131c\u0131 bir zek\u00e2<\/strong>: Liderler<\/strong> genelde \u00e7evrelerindeki olgular\u0131 alg\u0131lama ve yorumlamada ve bunlara uygun tav\u0131rlar almada aktif bir zek\u00e2ya sahip olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6sterirler. Zek\u00e2 ve yarat\u0131c\u0131l\u0131k liderlere ilgilerini ve enerjilerini daha anlaml\u0131, ekonomik ve karizmatik olarak kullanabilme olana\u011f\u0131 sa\u011flar. Belki de liderlere do\u011fu\u015ftan gelme bir yetenek g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc veren ve e\u011fitimle geli\u015ftirilmesi g\u00fc\u00e7 olan kapasite budur.<\/strong><\/p>\n Sa\u011fduyu: Sa\u011fduyu<\/strong> liderin temel ve anlaml\u0131 olgular\u0131, ayr\u0131nt\u0131 ve s\u0131radan olgulardan ay\u0131rabilmesini, b\u00fct\u00fcn ve par\u00e7alar aras\u0131ndaki ili\u015fkileri g\u00f6rebilmesini sa\u011flayan kapasitedir. Di\u011fer kapasitelerle birle\u015fti\u011fi zaman lider sa\u011fduyusunu ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 deneyimlere dayanarak ta olsa h\u0131zla geli\u015ftirebilmektedir. Bunun bir k\u0131sm\u0131 ise estetik ve filozofik reflekslerden kaynaklanan do\u011fu\u015ftan i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel bir \u00f6zelliktir fakat Liderler bunu liderlikleri do\u011frultusunda geli\u015ftirebilirler.<\/strong><\/p>\n \u00a0<\/strong>\u0130nsanlar\u0131 Anlama ve Haberle\u015febilme<\/strong>:\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong>\u00a0<\/strong>Liderlerin g\u00f6r\u00fc\u015flerin ve talimatlar\u0131n s\u00f6zl\u00fc ve yaz\u0131l\u0131 haberle\u015f ilmesinde eylemi ve etkinli\u011fi geli\u015ftiren bir becerileri oldu\u011fu g\u00f6zlenmektedir. Liderler haberle\u015fmeyi etkili bir motivasyon mekanizmas\u0131 olarak kullanabilmektedir. \u0130nsanlara motive edebilmenin birinci ko\u015fulu onlar\u0131n duygu ve heyecanlar\u0131n\u0131 anlayabilmek ve bunlar\u0131 s\u00f6zl\u00fc ve yaz\u0131l\u0131 olarak onlara tekrar geri verebilmekten ge\u00e7mektedir<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ba\u015fkalar\u0131na \u00f6nderlik etme sorululu\u011funu y\u00fcklenenlere g\u00f6zlenmesi gereken veya beklenen kaliteler nelerdir. Bu konuda standart bir re\u00e7ete vermenin anlams\u0131z olaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Liderlerin ve liderli\u011fin zaman ve duruma g\u00f6re \u00e7ok \u00e7e\u015fitli formlar\u0131 ve uygulamalar\u0131 g\u00f6zlenebilmektedir. Belirli bir zaman ve durumda ola\u011fan\u00fcst\u00fc ba\u015far\u0131l\u0131 ve etkili g\u00f6r\u00fclen bir lider bir ba\u015fka durum ve zamanda etkisiz ve s\u00f6n\u00fck kalabilmektedir. (Peter […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aslantozcan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51"}],"collection":[{"href":"https:\/\/aslantozcan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aslantozcan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aslantozcan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aslantozcan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=51"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/aslantozcan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":53,"href":"https:\/\/aslantozcan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51\/revisions\/53"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aslantozcan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=51"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aslantozcan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=51"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aslantozcan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=51"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}