\u0130\u015f hayat\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda da bir\u00e7ok gerilim kayna\u011f\u0131 vard\u0131r. Normal hayat\u0131n ak\u0131\u015f\u0131ndaki de\u011fi\u015fimler, \u00f6zellikle \u015fiddetli olduklar\u0131nda gerilim yaratarak hastal\u0131klara bile neden olabilir. Washington \u00dcniversitesi’nden Dr. Thomas H.Holmes ve Dr.Richard Rahe’e g\u00f6re, hayat\u0131n\u0131zdaki de\u011fi\u015fikliklerin h\u0131z\u0131 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131zdaki de\u011fi\u015fiklikle ilgilidir. Belli bir s\u00fcre i\u00e7inde,
hastalanmadan veya en az\u0131ndan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 tehlikeye atmadan ancak belli say\u0131da de\u011fi\u015fikli\u011fe uyum sa\u011flayabilirsiniz. Holmes ve Rahe, hayatta rastlanabilen ba\u015fl\u0131ca 43 olay\u0131 s\u0131ralad\u0131klar\u0131 bir Gerilim \u00d6l\u00e7e\u011fi geli\u015ftirmi\u015fler. Bu olaylar\u0131n \u015fiddetleri s\u0131f\u0131rdan 100’e kadar olan De\u011fi\u015fim Birimleri (Life Change Units) ile derecelendirilmi\u015f. S\u00f6z\u00fc edilen bu \u00e7al\u0131\u015fmadan al\u0131nan a\u015fa\u011f\u0131daki maddelerde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi,<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
e\u015flerden birinin \u00f6l\u00fcm\u00fc, evlili\u011fin gerektirdi\u011fi uyumdan iki kat daha fazlas\u0131n\u0131 gerektirmektedir. \u0130\u015ften at\u0131lma, \u00fcst y\u00f6netici ile olan sorunlardan iki kat daha fazla gerilim nedenidir. Holmes ve Rahe’nin bulgular\u0131, iyi gerilim kaynaklar\u0131n\u0131n da gerilim yaratabilece\u011fi ve uyum gerektirebilece\u011fini savunan Selye’nin g\u00f6r\u00fc\u015fleriyle ayn\u0131 paraleldedir. Evlilik normal olarak iyi bir gerilim kayna\u011f\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen, hayattaki nadir birka\u00e7 olay evlilik kadar uyum gerektirmektedir.
1. E\u015flerden birinin \u00f6l\u00fcm\u00fc
2. Bo\u015fanma
3. E\u015flerin ayr\u0131 ya\u015famalar\u0131
4. Hapislik
5. Yak\u0131n aile bireylerinden birinin \u00f6l\u00fcm\u00fc
6. Ki\u015fisel hastal\u0131k veya yaralanma
7. Evlenme
8. \u0130\u015ften at\u0131lma
9. Evlilikte bar\u0131\u015fmalar
10. Emeklilik
11. Aile fertlerinden birinin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131ndaki de\u011fi\u015fiklik
12. Hamilelik
13. Cinsel sorunlar
14. Aileye yeni birinin kat\u0131lmas\u0131
15. \u0130\u015fe yeniden uyum sa\u011flama
16. Parasal durumdaki de\u011fi\u015fiklik
17. Yak\u0131n bir arkada\u015f\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc
18. \u0130\u015f alan\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi
19. E\u015fler aras\u0131 tart\u0131\u015fma say\u0131s\u0131ndaki de\u011fi\u015fme
20. 10.000 dolar\u0131n \u00fcst\u00fcndeki ipotek
21. \u0130pote\u011fin haczi
22. \u0130\u015fteki sorumluluklar\u0131n de\u011fi\u015fmesi
23. \u00c7ocu\u011fun evden ayr\u0131lmas\u0131
24. Kay\u0131nvalide veya kay\u0131npederle sorunlar
25. Ola\u011fan\u00fcst\u00fc ki\u015fisel ba\u015far\u0131
26. Kad\u0131n\u0131n i\u015fe ba\u015flamas\u0131 veya ayr\u0131lmas\u0131
27. Okula ba\u015flamak veya bitirmek
28. Ya\u015fam ko\u015fullar\u0131ndaki de\u011fi\u015fiklik
29. Ki\u015fisel al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi
30. \u00dcst y\u00f6neticilerle sorunlar
31. \u0130\u015f saatlerinde veya ko\u015fullar\u0131nda de\u011fi\u015fme
32. Ev de\u011fi\u015fikli\u011fi
33. Okul de\u011fi\u015fikli\u011fi
34. E\u011flence de\u011fi\u015fikli\u011fi
35. Dinsel faaliyetlerdeki de\u011fi\u015fiklik
36. Sosyal faaliyetlerdeki de\u011fi\u015fiklik
37.10.000 dolar\u0131n alt\u0131ndaki ipotek
38. Uyuma al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi
39. Aile toplant\u0131lar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131ndaki de\u011fi\u015fiklik
40. Beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131ndaki de\u011fi\u015fiklik
41. Tatil
42. Noel
43. K\u00fc\u00e7\u00fck yasad\u0131\u015f\u0131 faaliyetler
Parasal durumunuzdaki \u00e7ok \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fikli\u011fin (aniden bir mirasa konman\u0131z veya iflas etmeniz) 38 puanl\u0131k bir gerilim de\u011feri vard\u0131r. 20. s\u0131radaki, 10.000 dolar\u0131n \u00fcst\u00fcndeki ipote\u011fi, her g\u00fcn artan enflasyon y\u00fcz\u00fcnden daha y\u00fcksek bir miktar olarak kabul etmelisiniz. Ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir ki\u015fisel ba\u015far\u0131n\u0131n gerilim de\u011feri 28 puand\u0131r. Bunun g\u00fczel bir \u00f6rne\u011fi, a\u011f\u0131r s\u0131klet boks \u015fampiyonlu\u011funu Muhammed Ali’den al\u0131ncaya kadar hi\u00e7 tan\u0131nmayan boks\u00f6r Leon Spinks’tir. \u00a0(Ali ancak yedi ay sonra \u00fcnvan\u0131n\u0131 geri alabilmi\u015fti.) Spinks’in a\u015f\u0131r\u0131 savurganl\u0131k, trafik kurallar\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fneme, mariuana ve kokain ta\u015f\u0131maktan hapse girme gibi davran\u0131\u015flar\u0131 k\u0131sa zamanda elde edilmi\u015f b\u00f6yle b\u00fcy\u00fck bir ba\u015far\u0131ya haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmayan, \u015f\u00f6hret ve zenginli\u011fin getirdi\u011fi ya\u015fam tarz\u0131na uyamayan bir ki\u015finin tipik \u00f6zellikleridir. Ba\u015far\u0131 zaten gerilim doludur, \u00e7\u00fcnk\u00fc bir kez ba\u015far\u0131l\u0131 olunca, kendiniz dahil \u00e7evrenizdeki t\u00fcm ki\u015filer gelecekte de en az ge\u00e7mi\u015fteki kadar ba\u015far\u0131 g\u00f6stermenizi beklerler. Ev han\u0131m\u0131n\u0131n bir i\u015fe ba\u015flamas\u0131 veya i\u015finden ayr\u0131lmas\u0131 aile yap\u0131s\u0131nda yeni d\u00fczenlemeler gerektirir ve al\u0131\u015f\u0131la gelmi\u015f ya\u015fam bi\u00e7imi b\u00fcy\u00fck sars\u0131nt\u0131ya u\u011frar. Evin erke\u011fi art\u0131k evi eskisi kadar temiz bulamayabilir. Ak\u015fam yemekleri gecikebilir ve eskisi kadar \u00f6zenli olmayabilir.
G\u00f6mlekler zaman\u0131nda \u00fct\u00fclenmeyebilir ve al\u0131\u015fm\u0131\u015f oldu\u011fu daha bir\u00e7ok \u015fey aksayabilir. \u00c7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in aile hangi yolu se\u00e7erse se\u00e7sin, t\u00fcm aile bireylerinin baz\u0131 de\u011fi\u015fiklikler yapmak zorunda olduklar\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.
Tatillerin insan \u00fczerinde bir gerilim yaratt\u0131\u011f\u0131 ne kadar \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 gelse de do\u011frudur. Evde yap\u0131lacak ufak tefek i\u015fleri tatilde yapar\u0131m bahanesiyle s\u00fcrekli ileri atman\u0131z sonucu tatilde o kadar \u00e7ok i\u015fle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131rs\u0131n\u0131z ki, sonunda yorgunluktan bitap bir hale gelirsiniz. Dinlendirici ve canland\u0131r\u0131c\u0131 olmas\u0131 gereken tatil en s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 ve en \u00e7abuk ge\u00e7en d\u00f6nem olup \u00e7\u0131kar. Y\u0131lba\u015f\u0131 partileri, bayram tatilleri, aile toplant\u0131lar\u0131, al\u0131\u015fveri\u015fi ve genel heyecan\u0131 ile y\u0131l\u0131n en \u00f6nemli d\u00f6nemidir. Fakat bu harekete ayak uydurmak i\u00e7in ipin ucu ka\u00e7\u0131r\u0131labilir. Tatillerimizde oldu\u011fu gibi, k\u0131sa s\u00fcreye bir\u00e7ok \u015feyi s\u0131\u011fd\u0131rabilme tela\u015f\u0131yla sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 tehlikeye sokar\u0131z.
Gerilim \u00d6l\u00e7e\u011fi’nde, ge\u00e7en y\u0131lla ilgili De\u011fi\u015fiklik Birimlerinizi toplayarak yak\u0131n gelecekte sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131n bozulma ihtimalini hesaplayabilirsiniz. 150 veya daha az puan\u0131n\u0131z varsa gelecek y\u0131l i\u00e7inde ciddi bir hastal\u0131k ge\u00e7irme ihtimaliniz y\u00fczde 33’t\u00fcr (her y\u0131l hastaneye yatma ihtimaliniz zaten y\u00fczde 10’dur). E\u011fer puanlar\u0131n\u0131z 150 ila 300 aras\u0131nda ise bu ihtimal y\u00fczde 50’ye \u00e7\u0131kar. 300’den fazla puan\u0131n\u0131z varsa haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmal\u0131s\u0131n\u0131z, \u00e7\u00fcnk\u00fc y\u00fczde 80-90 ihtimalle hastalanabilirsiniz. Tehlikesi y\u00fcksek grubun i\u00e7inde bulunman\u0131z grubun t\u00fcm\u00fcyle ilgilidir, sizin birey olarak sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 mutlaka kaybedece\u011finiz anlam\u0131na gelmez.
En \u00f6nemli sorunlardan biri de \u015fudur: “\u00dcz\u00fcnt\u00fc geldi\u011fi zaman tek tek gelmez toplu halde gelir!”
Olaylar \u00e7ok ender olarak tek ba\u015f\u0131na ger\u00e7ekle\u015fir. \u00c7o\u011funlukla bir olay bir di\u011ferini beraberinde
getirir. \u00d6rne\u011fin bo\u015fanmak (73 puan), \u015fu de\u011fi\u015fimleri de yarat\u0131r: cinsel sorunlar (39 puan), parasal durumdaki de\u011fi\u015fiklik (38 puan), ya\u015fam ko\u015fullar\u0131ndaki de\u011fi\u015fiklikler (25 puan), ki\u015fisel al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi (24 puan), ev de\u011fi\u015fi kli\u011fi (20 puan), sosyal faaliyetlerdeki de\u011fi\u015fiklik (18 puan) ve beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131ndaki de\u011fi\u015fiklik (15 puan). Birka\u00e7 de\u011fi\u015fiklik ayn\u0131 anda oldu\u011funda gerilim \u00f6l\u00e7e\u011finin ne kadar y\u00fcksek olabilece\u011fini tahmin edersiniz. Hayat\u0131n\u0131zdaki \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fiklik s\u0131ras\u0131nda, denetim alt\u0131nda tutabilece\u011finiz di\u011fer de\u011fi\u015fikliklere mani olmak sizin yarar\u0131n\u0131zad\u0131r.
\u00d6rne\u011fin, bo\u015fanmak \u00fczereyken ayn\u0131 zamanda i\u015finizden de ayr\u0131lmak ve yeni bir i\u015fe ba\u015flamak i\u00e7in bir kez daha d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, hele bu durum y\u0131lba\u015f\u0131 tatiline rastl\u0131yorsa! Hayat\u0131n\u0131zdaki baz\u0131 de\u011fi\u015fimler ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r: \u0130nsan geli\u015fmesinin tabiat\u0131, hayat\u0131n de\u011fi\u015fik safhalar\u0131nda de\u011fi\u015fiklikler gerektirir. Tabii b\u00fct\u00fcn de\u011fi\u015fiklikler iyiye y\u00f6nelik olmasa bile \u00e7o\u011fu \u00f6yledir. Buna ra\u011fmen Holmes ve Rahe’nin ara\u015ft\u0131rmas\u0131, k\u0131sa bir s\u00fcrede kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan \u00e7ok fazla de\u011fi\u015fimin b\u00fcnyenin uyum yetene\u011fini zorlayarak ciddi sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na neden oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a belirlemi\u015ftir.
Bu noktada Selye’nin bir uyar\u0131s\u0131 \u00e7ok yerindedir. Ne kadar gerilim alt\u0131nda bulundu\u011funuzu anlamak i\u00e7in bug\u00fcn birka\u00e7 t\u00fcr anket geli\u015ftirilmi\u015ftir. Gerilimin baz\u0131 i\u015faretlerini \u00f6l\u00e7ebilecek birtak\u0131m mekanik gere\u00e7ler de vard\u0131r. Ama Selye’nin i\u015faret etti\u011fi gibi, Holmes ve Rahe’in-
ki de dahil olmak \u00fczere, t\u00fcm bu yakla\u015f\u0131mlar iyi ve k\u00f6t\u00fc etkili gerilimi ay\u0131rt edemezler. Ayr\u0131ca, bunlar \u015fu \u00f6nemli ger\u00e7e\u011fi de ihmal ederler: “Gerilim konusunda olaylar\u0131n yo\u011funlu\u011fu ve niteli\u011finden \u00e7ok, bizim o olaylara kar\u015f\u0131 koyabilme yetene\u011fimiz \u00f6nemlidir.” Bu nedenle, gerilimin sizin i\u00e7in iyi mi yoksa k\u00f6t\u00fc m\u00fc oldu\u011fundan \u00e7ok, sizin olay\u0131 ele al\u0131\u015f \u015fekliniz esas etkendir.
Anketler, soru formlar\u0131 ve gere\u00e7ler ak\u0131ll\u0131ca kullan\u0131ld\u0131klar\u0131 takdirde yararl\u0131 olurlar. Ne kadar fazla \u00e7e\u015fit y\u00f6ntemi bir arada kullanabilirseniz geriliminiz hakk\u0131nda o kadar kesin sonu\u00e7 al\u0131rs\u0131n\u0131z. Onun i\u00e7in, bu kitaptaki soru formlar\u0131n\u0131 da kullanmaktan ka\u00e7\u0131nmay\u0131n, ama bu de\u011ferlendirmelerin hayat\u0131n\u0131zdaki gerilim kaynaklar\u0131na g\u00f6sterdi\u011finiz kesin tepkileri ortaya tam olarak \u00e7\u0131karmayaca\u011f\u0131n\u0131 da unutmay\u0131n.<\/p>\n\n\n\n
Kaynak: Jere Yates – Gerilim alt\u0131ndaki y\u00f6netici<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u0130\u015f hayat\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda da bir\u00e7ok gerilim kayna\u011f\u0131 vard\u0131r. Normal hayat\u0131n ak\u0131\u015f\u0131ndaki de\u011fi\u015fimler, \u00f6zellikle \u015fiddetli olduklar\u0131nda gerilim yaratarak hastal\u0131klara bile neden olabilir. Washington \u00dcniversitesi’nden Dr. Thomas H.Holmes ve Dr.Richard Rahe’e g\u00f6re, hayat\u0131n\u0131zdaki de\u011fi\u015fikliklerin h\u0131z\u0131 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131zdaki de\u011fi\u015fiklikle ilgilidir. Belli bir s\u00fcre i\u00e7inde,hastalanmadan veya en az\u0131ndan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 tehlikeye atmadan ancak belli say\u0131da de\u011fi\u015fikli\u011fe uyum sa\u011flayabilirsiniz. Holmes ve Rahe, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aslantozcan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1017"}],"collection":[{"href":"https:\/\/aslantozcan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aslantozcan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aslantozcan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aslantozcan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1017"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/aslantozcan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1017\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1089,"href":"https:\/\/aslantozcan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1017\/revisions\/1089"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aslantozcan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1017"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aslantozcan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1017"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aslantozcan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1017"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}